Waarom autoleningen bij sommige banken makkelijker zijn dan bij andere
Je hebt een auto nodig voor jezelf of voor je bedrijf. Je vraagt een lening aan bij je eigen bank en krijgt nul op het rekest. Te weinig inkomen, te weinig zekerheid, te hoog risico. Teleurgesteld zoek je verder en bij een andere aanbieder wordt dezelfde aanvraag direct goedgekeurd. Hoe kan dat?
Het verschil zit in de manier waarop banken en financiers omgaan met risico. Bij een gewone persoonlijke lening staat je betrouwbaarheid centraal. Bij een autolening met onderpand staat de auto centraal. Die auto fungeert als zekerheid voor de bank. Kun je niet meer betalen, dan neemt de bank de auto terug en verkoopt hem. Daarmee dekt de bank zijn verlies.
Dit lijkt simpel maar heeft verstrekkende gevolgen. Het verklaart waarom sommige mensen die worden afgewezen voor een persoonlijke lening van €15.000 wel een autolening van €25.000 krijgen. Het verklaart ook waarom de rente bij de ene aanbieder 8 procent is en bij de andere 5 procent. En waarom de ene bank drie maanden bankafschriften wil en de andere alleen je rijbewijs en arbeidscontract.
We leggen uit hoe onderpand werkt, wat het jou oplevert, en wanneer dit voor jou interessant is.
Het verschil tussen persoonlijke lening en autolening met onderpand
Bij een persoonlijke lening leen je geld zonder dat je iets in ruil geeft als zekerheid. De bank vertrouwt erop dat je terugbetaalt op basis van je inkomen, je betalingsgedrag en je BKR-registratie. Gaat het mis en kun je niet meer betalen, dan heeft de bank weinig verhaal. Ze kunnen een incassobureau inschakelen en naar de rechter stappen, maar dat kost tijd en geld. Het resterende bedrag krijgen ze vaak niet terug.
Bij een autolening met onderpand wordt de auto geregistreerd als eigendom van de bank tot je de lening hebt afbetaald. Juridisch gezien is dit een eigendomsvoorbehoud. Je mag de auto gebruiken, verzekeren en onderhouden, maar je bent nog geen eigenaar. Dat wordt je pas na de laatste betaling.
Dit lijkt misschien ongemakkelijk maar heeft grote voordelen. De bank heeft nu een tastbaar object dat waarde vertegenwoordigt. Stop je met betalen, dan halen ze de auto op. Verkopen ze die voor €12.000 terwijl je nog €10.000 schuld hebt, dan is de schuld weg en hou je €2.000 over. Is de auto nog maar €8.000 waard, dan moet je €2.000 bijbetalen maar je schuld van €10.000 is omlaag gebracht naar €2.000.
Voor de bank is dit een stuk zekerder dan een persoonlijke lening waarbij ze helemaal niets hebben. Dat lagere risico vertaalt zich in betere voorwaarden voor jou.
Waarom onderpand het risico voor de bank verlaagt
Banken werken met risicomodellen. Bij elke lening berekenen ze de kans dat iemand niet meer betaalt. Die kans wordt uitgedrukt in een percentage. Bij een persoonlijke lening aan iemand met vast contract en geen BKR-registratie is het risico misschien 3 procent. Bij iemand met tijdelijk contract en een betalingsachterstand in het verleden is het risico 15 procent.
Hoe hoger het risico, hoe hoger de rente die de bank vraagt. Die rente compenseert het verwachte verlies. Verwacht de bank dat 15 procent van de klanten niet terugbetaalt, dan moet de rente hoog genoeg zijn om die 15 procent te dekken en toch winst te maken.
Bij een autolening met onderpand daalt het risico dramatisch. Stel 15 procent van de klanten betaalt niet meer. De bank pakt dan de auto's terug en verkoopt ze. Gemiddeld krijgen ze 70 tot 80 procent van de lening terug. Het werkelijke verlies is dan niet 15 procent maar 3 tot 5 procent. Dat is een factor drie tot vijf lager.
Dit vertaalt zich direct in lagere rente. Een persoonlijke lening kost 8 tot 10 procent rente. Een autolening met onderpand kost 5 tot 7 procent. Bij €20.000 over vijf jaar scheelt dit €2.000 tot €3.000 aan totale rentekosten.
Makkelijker goedkeuring voor dezelfde persoon
Het lagere risico betekent ook dat banken soepeler zijn met wie ze accepteren. Bij een persoonlijke lening moet je aan strikte eisen voldoen. Vast contract, minimaal inkomen van €2.000 netto, geen betalingsachterstanden, geen andere leningen. Voldoe je daar niet aan, dan krijg je nul op het rekest.
Bij een autolening met onderpand zijn de eisen milder. Tijdelijk contract kan vaak wel, mits je al een jaar werkt. Inkomen mag lager zijn omdat het risico voor de bank kleiner is. Een betalingsachterstand van twee jaar geleden wordt geaccepteerd als je sindsdien netjes hebt betaald. Andere leningen zijn minder problematisch als de auto genoeg zekerheid biedt.
Een voorbeeld uit de praktijk. Een ZZP'er met wisselend inkomen vraagt een persoonlijke lening aan van €15.000 voor een bestelauto. De bank ziet dat zijn inkomen het ene jaar €35.000 is en het andere jaar €50.000. Te onzeker, afwijzing. Diezelfde ZZP'er vraagt een autolening aan met de bestelauto als onderpand. De waarde van de bus is €18.000. De bank ziet dat het onderpand de lening dekt en keurt goed. Hetzelfde persoon, hetzelfde doel, andere uitkomst.
Je kunt een hoger bedrag lenen
Zonder onderpand bepaalt je inkomen hoeveel je kunt lenen. Banken hanteren een vuistregel: de maandlast mag niet meer zijn dan 25 tot 30 procent van je netto besteedbaar inkomen. Bij een netto inkomen van €2.500 per maand is dat €625 tot €750. Bij een rente van 8 procent en vijf jaar looptijd kun je dan ongeveer €32.000 tot €38.000 lenen.
Met onderpand telt vooral de waarde van de auto. Wil je een auto kopen van €45.000 en heb je €10.000 eigen geld, dan leen je €35.000. De auto is €45.000 waard, dus ruim voldoende zekerheid. De bank accepteert dit ook al zou je op basis van je inkomen maar €32.000 mogen lenen.
Wel geldt dat de maandlast betaalbaar moet blijven. De bank checkt nog steeds of je de termijnen kunt opbrengen. Maar de marge is groter. Bij twijfelgevallen waarbij je net te weinig inkomen hebt voor een persoonlijke lening, kan onderpand de doorslag geven.
Voor ondernemers die een duurdere bestelauto of bedrijfsauto nodig hebben, is dit het verschil tussen wel of niet kunnen kopen. Een elektrische bestelbus van €50.000 is lastig te financieren zonder onderpand. Met onderpand kan het gewoon.
Betere voorwaarden: lagere rente en langere looptijd
Onderpand geeft je onderhandelingsruimte. Bij persoonlijke leningen ligt de rente vast. Iedereen met hetzelfde profiel krijgt dezelfde rente. Bij autoleningen met onderpand verschilt de rente per situatie.
Hoe meer eigen inbreng je hebt, hoe lager de rente. Financier je 50 procent zelf en leen je 50 procent, dan is het risico voor de bank minimaal. Verkoopt de auto na een jaar voor minder dan verwacht, dan dekt jouw inbreng al een groot deel. De bank kan dan scherpere rente aanbieden.
Ook de looptijd kan langer. Bij persoonlijke leningen is vijf jaar vaak het maximum. Bij autoleningen met onderpand zijn zes of zeven jaar soms mogelijk. Dit verlaagt de maandlast verder. Een lening van €30.000 over vijf jaar kost €560 per maand bij 6 procent rente. Over zeven jaar is dat €440 per maand. Voor ZZP'ers met wisselende inkomsten kan dit het verschil maken tussen wel of niet kunnen.
Hoe werkt het proces bij onderpand?
Het proces verschilt per aanbieder maar de hoofdlijnen zijn vergelijkbaar. Je vraagt een lening aan en geeft aan welke auto je wilt kopen. De financier controleert de waarde van die auto via databases als Autoweek Occasion Monitor of DAT. Die geven een realistische marktwaarde.
Is de waarde hoger dan het leenbedrag, dan is er voldoende onderpand. De financier checkt vervolgens je identiteit, je inkomen en je BKR. Bij onderpand zijn deze checks minder streng dan bij persoonlijke leningen, maar ze vinden wel plaats. Niemand leent geld aan iemand die aantoonbaar niet kan terugbetalen.
Bij goedkeuring onderteken je het contract. Daarin staat het eigendomsvoorbehoud. De auto wordt geregistreerd bij de RDW met een beperking. Dat betekent dat je de auto niet kunt verkopen zonder toestemming van de financier. Wil je tussentijds verkopen, dan moet je eerst de lening aflossen of de nieuwe koper moet de lening overnemen.
Na de laatste betaling krijg je een schuldbevestiging. Daarmee ga je naar de RDW om de beperking te laten verwijderen. Vanaf dat moment ben je officieel eigenaar en kun je de auto vrij verkopen.
Wat gebeurt er bij niet-betalen?
De keerzijde van onderpand is dat de bank de auto kan terughalen als je niet meer betaalt. Hoe werkt dat precies? Bij één gemiste betaling krijg je een aanmaning. Bij twee gemiste betalingen volgt een laatste waarschuwing. Bij drie gemiste betalingen is de bank gerechtigd de auto op te halen.
In de praktijk gebeurt dit niet meteen. Banken willen liever dat je alsnog betaalt. Ze bellen om te vragen wat er aan de hand is. Zit je tijdelijk krap, dan kunnen ze een betalingsregeling treffen. Bijvoorbeeld twee maanden opschorten en daarna weer normaal doorgaan.
Blijf je in gebreke, dan komt er een incassobureau. Die proberen eerst een regeling te treffen. Lukt dat niet, dan halen ze de auto op. Dit gebeurt vaak met een takelwagen. De auto wordt opgeslagen en geveild. De opbrengst wordt gebruikt om de restschuld te betalen.
Is de opbrengst hoger dan de schuld, dan krijg jij het verschil. Is de opbrengst lager, dan moet je het verschil bijbetalen. Wel worden daar de incassokosten en veilingkosten bij opgeteld. Een restschuld van €5.000 kan dus oplopen tot €7.000 met alle kosten.
Dit klinkt hard maar is milder dan bij een persoonlijke lening. Daar wordt de volledige schuld verhaald zonder dat je er iets voor terugkrijgt. Bij onderpand is het verlies beperkt tot het verschil tussen schuld en opbrengst.
Voor wie is een autolening met onderpand interessant?
Deze vorm van financiering past bij specifieke situaties. Ten eerste voor ZZP'ers en ondernemers met wisselend inkomen. Banken zijn terughoudend bij inkomensvariatie. Met onderpand wordt dat risico afgedekt. Je kunt toch een zakelijke auto financieren.
Ten tweede voor mensen met een beperkte kredietgeschiedenis. Net afgestudeerd, pas in loondienst, of net gestart als ondernemer. Je hebt nog geen langdurig bewezen betalingsgedrag. Een persoonlijke lening krijg je lastig. Met onderpand wel.
Ten derde voor wie een duurdere auto nodig heeft dan zijn inkomen rechtvaardigt. Een elektrische bestelbus voor €55.000 terwijl je netto inkomen €2.800 is. Op basis van inkomen krijg je geen €50.000 lening. Met de bus als onderpand wel.
Ten vierde voor wie de laagst mogelijke rente wil. Ben je kredietwaardig genoeg voor een persoonlijke lening maar wil je toch lagere rente, kies dan onderpand. De rente daalt met 2 tot 3 procentpunt. Over €25.000 scheelt dit €1.500 tot €2.000 over vijf jaar.
Ten vijfde voor wie niet alle administratie kan overleggen die banken vragen. Bij persoonlijke leningen vragen banken drie maanden bankafschriften, loonstroken, jaaropgaven. Bij autoleningen met onderpand is dit vaak minder omdat het risico lager is.
Wanneer is onderpand juist niet interessant?
Er zijn ook situaties waarin onderpand minder geschikt is. Als je de auto tussentijds wil kunnen verkopen zonder gedoe, is onderpand lastig. Je moet eerst de lening aflossen of de koper moet de lening overnemen. Dat beperkt je flexibiliteit.
Ook als je een oude auto koopt met lage waarde, werkt onderpand minder goed. Een auto van €5.000 levert weinig zekerheid. Banken stellen vaak een minimumbedrag van €7.500 tot €10.000 voor autoleningen met onderpand. Daaronder is het voor hen niet rendabel.
Voor wie al een goede relatie heeft met zijn bank en makkelijk persoonlijke leningen krijgt tegen lage rente, is onderpand ook niet nodig. Dan kun je beter een persoonlijke lening nemen en de auto direct op je eigen naam zetten.
Ook bij lease-auto's werkt onderpand niet. Bij financial lease is de auto al onderpand van de leasemaatschappij. Bij operational lease ben je geen eigenaar en kun je niets als onderpand geven.
Het verschil met andere vormen van zekerheid
Onderpand is niet de enige vorm van zekerheid. Banken kennen ook borgen, hypothecaire zekerheden en salariskortingen. Hoe verhoudt onderpand zich daartoe?
Een borg is iemand anders die garant staat voor jouw lening. Kun jij niet meer betalen, dan moet de borg betalen. Voor de bank is dit zekerheid, maar het vraagt wel dat je iemand kent die dat voor je wil doen. Familie of vrienden moeten wel financieel sterk genoeg zijn. Een borg met eigen schulden wordt niet geaccepteerd.
Hypothecaire zekerheid betekent dat je huis als onderpand dient. Dit gebeurt bij grote bedragen, bijvoorbeeld een lening van €50.000 of meer. De bank registreert een tweede hypotheek op je huis. Dit is zwaarder dan auto-onderpand en vraagt notariskosten. Voor autoleningen gebruikelijk niet nodig.
Salariskorting is een regeling waarbij je werkgever maandelijks een bedrag inhoudt en direct overmaakt naar de bank. Dit geeft de bank zekerheid dat de betaling altijd binnenkomt. Maar het vraagt wel medewerking van je werkgever en verlaagt je netto salaris. Voor ZZP'ers is dit niet mogelijk.
Auto-onderpand zit hier tussenin. Het is makkelijker te regelen dan een hypotheek, minder persoonlijk dan een borg, en flexibeler dan salariskorting. Voor autoleningen is het de meest logische vorm van zekerheid.
Praktische tips voor de beste voorwaarden
Wil je optimaal profiteren van onderpand, let dan op deze punten. Breng zoveel mogelijk eigen geld in. Financier je 60 procent zelf en leen je 40 procent, dan is het risico voor de bank minimaal. Ze kunnen dan een scherpere rente bieden.
Kies een auto die zijn waarde goed behoudt. Merken als Toyota, Volkswagen en Mercedes verliezen minder waarde dan sommige Franse en Italiaanse merken. Een Toyota RAV4 van drie jaar oud is nog 60 procent van de nieuwprijs waard. Een Citroën C4 van dezelfde leeftijd is nog 45 procent waard. Voor de bank is de Toyota dus aantrekkelijker als onderpand.
Vermijd extreem hoge kilometers. Een auto met 200.000 kilometer is weinig waard als onderpand. Banken hanteren vaak een maximum van 150.000 kilometer voor goede voorwaarden. Daarboven stijgt de rente of wordt de aanvraag afgewezen.
Kies een realistische looptijd. Financier je over zeven jaar terwijl de auto al vijf jaar oud is, dan is hij twaalf jaar bij afloop. De restwaarde is laag en het risico voor de bank hoger. Jonge auto's over langere looptijden werken beter dan oude auto's over korte looptijden.
Vergelijk meerdere aanbieders. De ene aanbieder heeft betere voorwaarden voor nieuwe auto's, de andere voor occasions. De ene werkt veel met ZZP'ers, de andere met loondienst. Door te vergelijken vind je de aanbieder die bij jouw situatie past.
Conclusie: onderpand maakt het verschil
Autoleningen zijn bij sommige banken makkelijker te krijgen dan bij andere omdat ze de auto als onderpand gebruiken. Dit verlaagt het risico voor de bank, wat zich vertaalt in makkelijkere goedkeuring, hogere leenbedragen en betere voorwaarden voor jou.
Voor ZZP'ers met wisselend inkomen, starters zonder lange kredietgeschiedenis, of ondernemers die een duurdere zakelijke auto nodig hebben, kan dit het verschil maken tussen wel of niet kunnen financieren. De rente ligt 2 tot 3 procentpunt lager dan bij persoonlijke leningen, en de kans op goedkeuring is groter.
De keerzijde is dat je pas eigenaar wordt na volledige aflossing en dat de bank de auto kan terughalen bij wanbetaling. Maar voor wie normaal gesproken netjes betaalt, is dit geen probleem. Je profiteert van de voordelen zonder de nadelen te ervaren.
Wil je weten of een autolening met onderpand voor jou interessant is, vergelijk dan de voorwaarden met een persoonlijke lening. Vaak blijkt het verschil groter dan je dacht.
