Nieuwe auto ruikt lekker, maar kan kankerverwekkend zijn

De geur van een gloednieuwe auto voelt als een belofte. Vers, schoon, van jou. Maar die typische lucht komt niet zomaar ergens vandaan. Wat je ruikt zijn vluchtige chemische stoffen die vrijkomen uit het interieur, en bij hogere temperaturen gebeurt dat sneller dan de meeste mensen beseffen.

Wat is die geur eigenlijk?

De nieuwe autogeurt is geen marketingtoevoeging maar het resultaat van vluchtige organische stoffen, afgekort VOS. Ze zitten in vrijwel alle materialen van het interieur: stoelbekleding, schuimvulling, kunststof dashboarddelen, vloerbedekking, lijmen, verf en vlamvertragers. Deze stoffen verdampen bij kamertemperatuur al langzaam, maar hoe warmer het wordt, hoe sneller dat gaat.

Twee stoffen springen er in onderzoek steeds uit: formaldehyde en benzeen. Formaldehyde wordt internationaal erkend als kankerverwekkend. Benzeen ook. Ze komen voor in talloze producten, niet alleen auto's, maar de gesloten ruimte van een autocabine zorgt ervoor dat concentraties zich kunnen ophopen.

Warm weer maakt het erger

Onderzoekers uit China en de Verenigde Staten bestudeerden de luchtkwaliteit in een nieuwe SUV die twaalf dagen buiten stond. Ze maten de concentratie van twintig vluchtige stoffen en keken hoe die zich verhielden tot de temperatuur in de cabine. De uitkomst was duidelijk: temperatuur is de voornaamste factor.

Op een lentedag van 21 graden kan een auto in de zon binnen een uur opwarmen tot 45 graden. Op een echte zomerdag loopt dat nog verder op. De maximaal gemeten concentratie formaldehyde in het onderzoek lag twee keer zo hoog als de grenswaarde van de Wereldgezondheidsorganisatie. Die piek trad op bij een luchttemperatuur van 63 graden in de auto.

Dat is ook het probleem met de huidige testmethodes. Autofabrikanten zijn in de EU verplicht om de cabinelucht te laten testen, maar die tests worden standaard uitgevoerd bij 23 graden Celsius in een klimaatkamer. Dat zijn geen realistische rijomstandigheden. De onderzoekers concludeerden dat berekeningen zonder temperatuurinformatie de werkelijke uitstoot sterk onderschatten.

Hoe groot is het risico?

Nuance is hier op zijn plek. De combinatie van formaldehyde, benzeen en ethanal levert volgens de onderzoekers een verhoogd kankerrisico op van 0,01 procent voor bestuurders die veertig jaar lang regelmatig in warm weer rijden. Consumentenveiligheidsexpert Femke Affourtit van het RIVM plaatst dat in perspectief: dan moet je wel elf uur per dag, vijf dagen per week, veertig jaar lang in een warme auto met de ramen dicht zitten. Dat is voor de gemiddelde Nederlander niet aan de orde.

Maar dat wil niet zeggen dat voorzichtigheid overbodig is. Mensen die veel rijden, chauffeurs, verkopers en frequent forenzen, zitten structureel meer uren in een auto dan de gemiddelde consument. En kinderen zijn extra gevoelig: ze ademen relatief meer lucht in dan volwassenen en hun lichaam is nog in ontwikkeling.

Wat je zelf kunt doen

Het goede nieuws: de meest effectieve maatregel is ook de simpelste. Een raam openzetten bij warm weer verlaagt de concentratie vluchtige stoffen al significant. Met een open raam ververst de lucht in de cabine zich meer dan zes keer per uur, ook als je stilstaat. Dat is een enorm verschil met een hermetisch gesloten auto die urenlang in de zon heeft gestaan.

Een paar concrete tips voor eigenaren van een nieuwe auto:

• Laat een nieuwe auto voor de eerste rit even luchten, zeker als hij in de zon heeft gestaan.
• Rij de eerste weken bij voorkeur met een open raam of een kier, met name bij warm weer.
• Parkeer de auto zo veel mogelijk in de schaduw of in een overdekte garage.
• Vermijd lang stilstaan met de airconditioning en alle ramen dicht direct na een zonnige dag.

Na verloop van tijd neemt de uitstoot vanzelf af. De meeste VOS verdampen in de eerste maanden het sterkst. Een auto die al een jaar oud is ruikt dan ook aanzienlijk minder 'nieuw' dan op de eerste dag.

Dit speelt logischerwijs het meest bij nieuwe auto's, dus de conclusie is dat je beter een occasion kunt leasen. Of je nu koopt, rijdt via financial lease of een autolening afsluit: in alle gevallen stap je achter het stuur van een auto met een vers interieur. Juist in de eerste maanden na aanschaf is het slim om goed te ventileren.

Wil je weten welke financieringsvorm het beste bij jouw situatie past? Bekijk dan het overzicht op AutoFinancier.nl voor een helder vergelijk van je opties.