APK afgekeurd omdat terugroepactie niet is uitgevoerd? Plan RDW niet handig
Een auto die technisch in orde is, maar toch niet door de APK komt vanwege een administratieve fout. Dat kan gebeuren als de RDW doorgaat met het idee om openstaande terugroepacties aan de APK te koppelen.
De gedachte achter het plan is begrijpelijk. Terugroepacties worden niet voor niets uitgevoerd. Het kan gaan om serieuze veiligheidsproblemen met bijvoorbeeld airbags, remmen of andere belangrijke onderdelen. Toch zit er een belangrijk probleem aan het voorstel: de registratie van terugroepacties blijkt niet altijd overeen te komen met de werkelijkheid.
Daardoor dreigen automobilisten die hun auto keurig hebben laten repareren straks alsnog in de problemen te komen.
RDW wil terugroepacties minder vrijblijvend maken
Wanneer een fabrikant ontdekt dat een bepaald type auto een veiligheidsrisico heeft, kan een terugroepactie worden gestart. Eigenaren worden vervolgens gevraagd om hun auto bij een aangewezen garage of merkdealer te laten aanpassen. Zo'n reparatie is gratis voor de eigenaar.
Volgens de RDW geeft een aanzienlijk deel van de automobilisten echter geen gehoor aan zo'n oproep. De instantie wil daarom onderzoeken hoe terugroepacties minder vrijblijvend kunnen worden gemaakt.
Een van de mogelijkheden is een koppeling met de APK. Een auto waarvoor volgens de registratie nog een relevante terugroepactie openstaat, zou dan mogelijk niet meer door de keuring komen. Ook andere vormen van handhaving worden onderzocht. Voorlopig is dit nog geen nieuwe APK-regel. De RDW spreekt over een mogelijkheid voor de toekomst en geeft aan dat hierover ook gesprekken met de EU plaatsvinden.
Op papier niet gerepareerd, in werkelijkheid wel
Juist daar ontstaat een probleem. De RDW weet namelijk niet zelfstandig of iedere terugroepactie daadwerkelijk is uitgevoerd. Na een reparatie meldt de dealer de uitgevoerde werkzaamheden bij de importeur of fabrikant. Vervolgens moet de fabrikant of importeur ervoor zorgen dat de gewijzigde status bij de RDW terechtkomt.
De RDW geeft zelf aan dat het daardoor enkele weken kan duren voordat een uitgevoerde terugroepactie uit de Kentekencheck verdwijnt. Fabrikanten moeten via een actuele lijst met chassisnummers doorgeven welke auto's zijn hersteld. Wanneer die informatie correct wordt aangeleverd, kan de status vervolgens bij de RDW worden bijgewerkt.
De automobilist is daarmee afhankelijk van meerdere partijen om zijn administratie bij de RDW correct te krijgen.
KNAC waarschuwt voor fouten in het register
De Koninklijke Nederlandsche Automobiel Club (KNAC) waarschuwt daarom voor het koppelen van harde consequenties aan de huidige registratie.
Volgens de automobilistenclub komt het in de praktijk voor dat een terugroepactie al is uitgevoerd, terwijl deze bij de RDW nog steeds als openstaand wordt weergegeven. De KNAC stelt dat dit probleem ook ter sprake is gekomen binnen het Stichting Overlegorgaan APK.
Een opvallend voorbeeld is een Volkswagen Transporter van een KNAC-lid. Volgens de KNAC is de eigenaar meerdere keren bij de dealer geweest en zijn de noodzakelijke werkzaamheden uitgevoerd. Toch zou de betreffende terugroepactie na ongeveer 2,5 jaar nog altijd als openstaand geregistreerd staan.
Dat is vervelend zolang de registratie alleen informatief is. Het wordt een veel groter probleem wanneer aan diezelfde registratie een APK wordt gekoppeld.
Automobilist kan tussen wal en schip raken
Stel dat een eigenaar direct reageert op een terugroepactie. De auto gaat naar de dealer, het betreffende onderdeel wordt vervangen of aangepast en technisch is het probleem opgelost.
Als de administratieve verwerking vervolgens ergens tussen dealer, importeur, fabrikant en RDW blijft hangen, kan de RDW Kentekencheck blijven aangeven dat de terugroepactie openstaat. Wanneer zo'n melding in de toekomst automatisch gevolgen krijgt voor de APK, kan de eigenaar dus worden geconfronteerd met een probleem dat hij zelf niet kan oplossen.
Dat kan verstrekkende gevolgen hebben. Zonder geldige APK mag een APK-plichtige auto na het verlopen van de geldigheid niet normaal op de openbare weg worden gebruikt. De discussie gaat daarmee niet alleen over verkeersveiligheid, maar ook over de betrouwbaarheid van overheidsdata.
Eerst de administratie op orde
Dat terugroepacties serieus genomen moeten worden, staat nauwelijks ter discussie. Een fabrikant roept een auto terug omdat er een probleem is vastgesteld dat gevolgen kan hebben voor onder meer de veiligheid, het milieu of de werking van het voertuig.
Het streven van de RDW om ervoor te zorgen dat meer eigenaren daadwerkelijk gehoor geven aan zo'n oproep is daarom goed te verklaren. Maar een systeem waarbij een registratie directe gevolgen heeft voor de geldigheid van een voertuig stelt ook hogere eisen aan die registratie.
Een automobilist die een terugroepactie negeert, is iets anders dan een automobilist die zijn auto heeft laten repareren maar afhankelijk is van een fabrikant of importeur die de administratie niet correct of niet tijdig heeft verwerkt. Juist dat onderscheid moet waterdicht zijn voordat een openstaande terugroepactie een reden kan worden om een auto niet goed te keuren.
Controleer zelf of er een terugroepactie openstaat
Autobezitters kunnen via de RDW Kentekencheck controleren of er voor hun auto een terugroepactie geregistreerd staat. De RDW heeft daarnaast een algemeen terugroepregister waarin gemelde terugroepacties kunnen worden opgezocht.
Staat een terugroepactie volgens de RDW nog open terwijl deze volgens de dealer al is uitgevoerd? Dan is het verstandig om bewijs van de uitgevoerde werkzaamheden te bewaren en de dealer of importeur te vragen de registratie te laten corrigeren.
De RDW kan de terugroepactie namelijk niet zelf op verzoek van een automobilist afmelden. De melding dat het voertuig is hersteld moet via de dealer en vervolgens de importeur of fabrikant bij de RDW terechtkomen.
Goede maatregel vereist betrouwbare gegevens
Het uitgangspunt achter het RDW-plan is duidelijk: auto's met een daadwerkelijk onopgelost veiligheidsprobleem horen zo snel mogelijk gerepareerd te worden. Een koppeling met de APK kan automobilisten een sterke prikkel geven om een terugroepactie niet langer te negeren.
Maar die aanpak werkt alleen als met zekerheid kan worden vastgesteld welke auto's daadwerkelijk nog gerepareerd moeten worden. Zolang uitgevoerde terugroepacties ten onrechte als openstaand kunnen blijven geregistreerd, ontstaat het risico dat juist de automobilist die alles volgens de regels heeft gedaan wordt getroffen.
Eerst zorgen dat de administratie klopt, daarna pas nadenken over afkeuren. Anders kan een maatregel die bedoeld is om de verkeersveiligheid te verbeteren veranderen in een administratieve valkuil voor automobilisten.