Column: Het tankstation langs de A1

Er bestaat geen gebouw in Nederland dat zo openlijk is ontworpen rondom het feit dat u geen keuze heeft.

U rijdt eraf omdat de meter oplicht. U rijdt eraf omdat er nog vijftig kilometer is en het volgende station in de verkeerde richting ligt. U rijdt eraf omdat er een kind achterin zit dat nu moet. En het tankstation weet dat allemaal.

Het licht

Binnen brandt een soort verlichting die nergens anders voorkomt. Fel, vlak en volstrekt genadeloos, alsof het gebouw wil dat u uzelf ziet zoals u er om kwart over elf 's avonds werkelijk uitziet.

Achter de kassa staat iemand achter glas dat dikker is dan bij de meeste bankfilialen. Aan zijn kant hangen sigaretten, telefoonopladers en een display met zonnebrillen waarvan er sinds de installatie geen enkele is verkocht.

Aan uw kant staat de warmhoudvitrine. Daar liggen drie worstenbroodjes onder een lamp die ze niet warm houdt maar langzaam conserveert. Ze zijn er om acht uur ingelegd. Het is nu tien voor elf. Ze zullen er morgen nog liggen, want niemand koopt ze en niemand haalt ze weg. Ze zijn geen product meer. Ze zijn inventaris.

En dan de koffie. Twee euro tachtig voor een beker met een kartonnen ring eromheen en een deksel die pas afsluit nadat u hem drie keer heeft rondgedraaid, en die daarna alsnog lekt op precies dat deel van uw broek waar het het meest opvalt.

Wat de prijs is

Buiten hangt het bord.

De literprijs langs de Nederlandse snelweg is de adviesprijs van de grote maatschappijen, en die heeft het afgelopen jaar geschommeld tussen ongeveer 2,20 en 2,64 euro voor Euro 95. Dat laatste cijfer was in mei een landelijk record.

Het punt is niet dat dit bedrag hoog is. Het punt is dat het langs de snelweg standaard tien tot twintig cent hoger ligt dan bij een onbemand station een paar kilometer verderop. Pomphouders buiten de snelweg mogen afwijken van de adviesprijs en doen dat vrijwel altijd. Langs de snelweg gebeurt dat niet, want daar hoeft niemand te concurreren met iets.

U betaalt dus geen brandstofprijs. U betaalt een locatietoeslag.

Wat dat kost

Vijftien cent per liter klinkt als niets. Zo werkt het ook niet, want het gaat om herhaling.

Rijdt u 20.000 kilometer per jaar op 1 op 15, dan verbruikt u ongeveer 1.330 liter. Vijftien cent verschil is dan bijna 200 euro per jaar. Rijdt u 40.000 kilometer, wat voor veel zakelijke rijders normaal is, dan zit u tegen de 400 euro.

Tank u de helft van de tijd langs de snelweg en de helft daarbuiten, dan halveert dat. Maar zelfs dan gaat het om een bedrag in dezelfde orde van grootte als een maandtermijn.

De post die niemand begroot

En dat is het echte onderwerp van dit stuk.

Wie een auto financiert, kijkt naar de maandtermijn. Dat is het getal dat wordt vergeleken, waarover wordt onderhandeld en dat bepaalt of iets haalbaar voelt. Maar de maandtermijn is zelden de grootste post.

Reken het eens compleet uit voor uzelf. Neem uw maandtermijn. Tel daar uw brandstof bij op, uw verzekering, uw motorrijtuigenbelasting en een twaalfde van wat u jaarlijks aan onderhoud en banden kwijt bent. Bij de meeste rijders met een gemiddeld kilometrage komt dat totaalbedrag anderhalf tot twee keer zo hoog uit als de financieringstermijn alleen.

Dat is geen reden om minder te financieren. Het is een reden om de looptijd en de vorm te kiezen op basis van uw totale maandlast in plaats van op de laagste termijn.

Bij een autolening staan die posten los van elkaar. U bent eigenaar, u bepaalt zelf waar u onderhoud laat doen en er zit geen kilometerbundel aan vast, wat bij hoge kilometrages scheelt. Voor ondernemers werkt financial lease hetzelfde: vaste maandlast voor de auto, alle gebruikskosten daarnaast en in eigen beheer.

Terug naar de A1

U legt uw pas op de terminal. Het scherm vraagt of u de bon wil. U wil de bon niet. Het scherm print de bon.

Buiten is het gaan regenen. In uw hand een koffie die lekt en waarvan de temperatuur nog twintig minuten onbepaalbaar blijft.

Zes kilometer verderop staat een onbemand station waar dezelfde brandstof achttien cent goedkoper is.

Dat wist u. Dat weet u elke keer.

Wilt u weten wat uw auto werkelijk per maand kost, inclusief gebruikskosten? Bereken uw autolening of bekijk financial lease voor zakelijk gebruik.