Is Nederland echt een boeteland? We legden de cijfers over verkeersboetes naast elkaar

Wie in Nederland zijn telefoon vasthoudt achter het stuur, betaalt € 440. Een paar kilometer over de grens in Duitsland is dat € 100. Het is een van de cijfers die rondgaan in de discussie over verkeersboetes. Die discussie is extra actueel, want het kabinet wil de boetes in 2027 opnieuw verhogen. De Raad van State is kritisch en de Tweede Kamer stemde tegen.

Maar is Nederland echt een boeteland? En werken die boetes eigenlijk? Wij legden de cijfers van het CJIB, het CBS en de boetetabellen van onze buurlanden naast elkaar. Niet alles wat op sociale media rondgaat, blijkt te kloppen.

Hoeveel verkeersboetes worden er in Nederland uitgedeeld?

In 2025 werden er 7.570.861 verkeersboetes opgelegd, volgens cijfers van het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB). Dat zijn er ruim 340.000 minder dan in 2024. Gemiddeld zijn het ongeveer 20.700 boetes per dag. Met zo'n 18 miljoen inwoners komt dat neer op ongeveer 420 boetes per 1.000 inwoners.

Het grootste deel gaat over snelheid: ongeveer zeven op de tien boetes. Het aantal snelheidsboetes daalde in 2025 wel met bijna een half miljoen. Het aantal boetes voor telefoongebruik steeg juist sterk, van 165.408 naar 248.020. Dat komt vooral door de focusflitser, een camera die bestuurders met een telefoon in de hand herkent. Toch is telefoongebruik nog maar ruim 3 procent van het totale aantal boetes.

Hoeveel leveren verkeersboetes op?

Verkeersboetes leverden in 2025 € 929,8 miljoen op, ruim € 100 miljoen meer dan een jaar eerder. Er werden dus minder boetes uitgedeeld, maar de opbrengst steeg. Dat komt doordat de boetes duurder werden en er meer dure overtredingen werden vastgesteld, zoals telefoongebruik. Gemiddeld leverde een verkeersboete in 2025 ongeveer € 123 op.

Langer terugkijkend is het beeld minder eenduidig dan vaak wordt gesuggereerd. Het aantal boetes lag in 2007 op een piek van 12,6 miljoen. Sindsdien is het gedaald. De opbrengst lag in 2013 al op ruim € 800 miljoen. De bewering dat het aantal boetes in vijftien jaar is verdubbeld en de opbrengst verdrievoudigd, vinden we niet terug in de cijfers.

Zijn verkeersboetes in Nederland duurder dan in België, Duitsland en Frankrijk?

Ja, voor veelvoorkomende overtredingen zijn de boetes in Nederland duidelijk hoger. Twee voorbeelden:

Overtreding Nederland 2026 Nederland 2027 België Duitsland Frankrijk
Telefoon vasthouden tijdens het rijden € 440 € 450 € 191 € 100 € 135
20 km/u te hard binnen de bebouwde kom € 255 € 262 € 178 € 70 € 135

Nederland: boetebedragen volgens ANWB (2026) en de geplande indexatie voor 2027. België: onmiddellijke inning, exclusief € 10,67 administratiekosten. Duitsland: Bußgeldkatalog, de Duitse boetecatalogus. Frankrijk: amende forfaitaire, het standaardbedrag. Peildatum oktober 2026.

Voor een telefoon in de hand betaal je in Nederland dus ruim vier keer zoveel als in Duitsland. Daar staat tegenover dat de buurlanden ook andere straffen gebruiken. In Duitsland krijg je voor telefoongebruik ook een punt in het Fahreignungsregister, het Duitse puntenregister. In Frankrijk gaan er drie punten van je rijbewijs af. Nederland heeft voor de meeste lichte overtredingen geen puntensysteem. Daar staat alleen het bedrag tegenover.

Wat gebeurt er als je een verkeersboete niet betaalt?

Ongeveer 85 procent van de mensen betaalt de boete op tijd, aldus het CJIB. Wie niet betaalt, krijgt te maken met verhogingen:

  • Eerste aanmaning: de boete wordt met 50 procent verhoogd. Een boete van € 100 wordt € 150.
  • Tweede aanmaning: er komt nog eens 100 procent van het oorspronkelijke bedrag bij. Die € 100 is dan € 300 geworden.
  • Daarna: het CJIB kan verdere maatregelen nemen, zoals een dwangbevel, loonbeslag of beslag op een bankrekening.

Volgens het CJIB worden er jaarlijks ongeveer 1,2 miljoen eerste aanmaningen en 600.000 tweede aanmaningen verstuurd. In 2025 kregen meer dan 400.000 mensen een betalingsregeling. Uiteindelijk wordt ongeveer 93 procent van de boetes geïnd.

Voor een kleine groep lopen de problemen hoog op. Het CJIB schrijft dat 134.000 huishoudens met geregistreerde problematische schulden ook een achterstand hebben op verkeersboetes. Dat is 18,5 procent van die huishoudens. Het CJIB wil zelf de bevoegdheid krijgen om bij mensen met betalingsproblemen te stoppen met verhogen.

Waarom gaan de boetes in 2027 weer omhoog?

Minister van Justitie David van Weel wil de verkeersboetes per 1 januari 2027 met 2,7 procent verhogen, gelijk aan de inflatie. Volgens de Volkskrant is jaarlijkse indexatie al sinds 1990 gebruikelijk. Elke procent verhoging levert structureel ongeveer € 10 miljoen per jaar op. Volgens de minister kan zijn begroting dat geld niet missen.

De kritiek is breed. Volgens de Raad van State zijn administratieve verkeersboetes sinds 1994 met ruim 220 procent gestegen, terwijl de inflatie in die periode ongeveer 70 procent bedroeg. Het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum (WODC) noemde de stijgingen eerder dit jaar disproportioneel. Het Openbaar Ministerie vergeleek de boete voor parkeren op een invalidenparkeerplaats (toen € 440) met de boete voor lichte mishandeling (€ 400). Volgens de Raad van State heeft het kabinet niet goed onderbouwd waarom een nieuwe verhoging noodzakelijk en proportioneel is.

Op 22 september 2026 stemde de Tweede Kamer voor een motie om de verhoging terug te draaien. Het kabinet kan zo'n motie naast zich neerleggen, en dat is in eerdere jaren ook gebeurd. Omdat dit kabinet geen meerderheid in de Kamer heeft, kan de Kamer het terugdraaien wel via een andere route afdwingen. Dan moet er wel een andere manier worden gevonden om het geld op te halen.

Maken meer boetes het verkeer veiliger?

Dat is de vraag waar het uiteindelijk om draait, en het antwoord is niet eenvoudig. Het aantal verkeersdoden steeg in 2025 naar 759, volgens het CBS. Dat zijn er 84 meer dan in 2024. In 2010 waren het er 640. De grootste groep slachtoffers zijn fietsers: 281 in 2025, vooral oudere mannen.

Dat betekent niet dat boetes geen effect hebben. Een groot deel van de verkeersdoden valt onder fietsers en ouderen, groepen die weinig met flitspalen en focusflitsers te maken hebben. De cijfers laten wel zien dat steeds hogere boetebedragen het aantal verkeersdoden de afgelopen jaren niet omlaag hebben gebracht.

Het Openbaar Ministerie zet vooral in op de kans om gepakt te worden. Het aantal locaties met geautomatiseerde handhaving gaat van 650 naar minstens 1.450, met meer flexibele flitsers, focusflitsers en trajectcontroles. Volgens het OM werken camera's die regelmatig van plek wisselen beter dan vaste flitspalen. Later in 2026 begint ook een proef met trajectcontrole in een 30 km/u-zone. Dat is voor het eerst in Nederland.

Wat klopt er van de cijfers die rondgaan?

Bewering Wat de cijfers zeggen
7,6 miljoen verkeersboetes per jaar Klopt: 7.570.861 in 2025
13 procent van de boetes gaat over telefoongebruik Onjuist: ruim 3 procent van het aantal boetes
Telefoonboete € 449 Onjuist: € 440 in 2026, € 450 in 2027
België € 174 voor telefoongebruik Achterhaald: € 191 sinds 1 september 2026
Aantal boetes in 15 jaar verdubbeld Onjuist: het aantal ligt lager dan rond 2007
Verkeersdoden gelijk gebleven Onjuist: gestegen van 640 (2010) naar 759 (2025)
2,1 miljoen aanmaningen Het CJIB noemt ongeveer 1,8 miljoen (1,2 miljoen eerste en 0,6 miljoen tweede)
80.000 mensen in de schuldhulp door boetes Niet gevonden. Het CJIB noemt 134.000 huishoudens met problematische schulden die ook een achterstand op boetes hebben

 

Wat wel overeind blijft: Nederlandse verkeersboetes zijn voor veel overtredingen een stuk hoger dan in de buurlanden. Ze zijn de afgelopen decennia veel harder gestegen dan de inflatie. En voor een kleine groep mensen met weinig geld kan een boete flink oplopen.

Wil je weten wat er gebeurt als je APK verloopt? Lees dan ons artikel over de boete voor een verlopen APK. Ben je van plan een auto te kopen en wil je weten hoe je financieel goed voorbereid bent? Lees dan hoe je je kans op goedkeuring voor een autolening vergroot.

 

Infographic verkeersboetes Nederland

Bronnen