Wordt jij al gek van jouw nieuwe auto? Het wordt nog gekker!

Sinds juli 2024 moet elke nieuwe auto die in de EU wordt verkocht zijn uitgerust met Intelligent Speed Assistance, kortweg ISA. Dat systeem herkent de maximumsnelheid en waarschuwt je met een piepje, een trilling in het stuur of een melding op het dashboard als je te hard rijdt. Vervelend misschien, maar de bestuurder houdt nog altijd de controle en kan de waarschuwing negeren.

Die controle staat nu ter discussie. Volgens de Britse krant The Telegraph onderzoekt de Europese Commissie of nieuwe auto's vanaf 2030 verplicht moeten worden uitgerust met technologie die niet alleen waarschuwt, maar daadwerkelijk ingrijpt. Zodra je een weg oprijdt met een lagere maximumsnelheid, zou de software het motorvermogen kunnen beperken zodat harder rijden simpelweg niet meer kan. Alleen in noodsituaties zou het systeem tijdelijk uitgeschakeld kunnen worden.

Nog een systeem, nog meer kosten

De plannen zijn nog niet definitief en bevinden zich in een verkennende fase, maar het patroon is inmiddels bekend. Elke nieuwe verplichte technologie in de auto-industrie brengt ontwikkel-, certificerings- en productiekosten met zich mee, en die kosten belanden uiteindelijk bij de koper. Satellietnavigatie, digitale kaarten die actueel gehouden moeten worden, 5G-connectiviteit en camera's die verkeersborden herkennen: het is allemaal techniek die geld kost om te bouwen, te onderhouden en updates van te blijven voorzien gedurende de hele levensduur van een auto. Voor een sector die al kampt met stijgende prijzen door elektrificatie en steeds strengere regelgeving, is dit weer een kostenpost erbij.

Dat is geen abstract probleem. Hoe hoger de nieuwprijs van een auto, hoe groter het bedrag dat kopers moeten financieren, en hoe hoger de maandlasten. Systemen die op papier de veiligheid moeten verbeteren, maken autobezit in de praktijk dus ook duurder en minder toegankelijk.

Technisch nog verre van waterdicht

Los van de kosten is er de vraag of het systeem eigenlijk wel goed genoeg werkt. Onderzoek van Thatcham Research naar de huidige ISA-systemen laat zien dat deze slechts in ongeveer 74 procent van de gevallen de juiste snelheidslimiet correct herkennen bij een wijziging van de maximumsnelheid. Dat betekent dat in bijna een kwart van de gevallen de aangegeven limiet niet klopt. Verkeersborden worden gemist, digitale kaarten raken verouderd en gps-locaties zijn niet altijd nauwkeurig genoeg.

Bij een systeem dat alleen waarschuwt is zo'n foutmarge vervelend maar onschuldig: je kunt de melding negeren. Bij een systeem dat daadwerkelijk het motorvermogen beperkt, wordt diezelfde foutmarge een stuk risicovoller. Een auto die onterecht afremt op een weg waar wél een hogere snelheid is toegestaan, kan juist gevaarlijke situaties opleveren, bijvoorbeeld wanneer achteropkomend verkeer daar geen rekening mee houdt.

Privacy en cybersecurity

Een systeem dat op basis van locatiegegevens en connectiviteit kan ingrijpen op de motor van je auto, roept ook vragen op over privacy en digitale veiligheid. Zulke systemen moeten uitstekend beveiligd zijn tegen storingen en aanvallen van buitenaf, want een kwetsbaarheid in software die het motorvermogen aanstuurt heeft een heel andere impact dan een kwetsbaarheid in bijvoorbeeld het infotainmentsysteem. Hoe die beveiliging er in de praktijk uit gaat zien, en wie daarvoor verantwoordelijk is als het misgaat, is in dit vroege stadium nog volstrekt onduidelijk.

De andere kant van het verhaal

Toch is het niet eerlijk om het plan alleen als kostenpost en risico weg te zetten. Verkeersveiligheidsorganisaties wijzen erop dat snelheid nog altijd een belangrijke oorzaak is van ernstige en dodelijke ongevallen, en verwachten dat een systeem dat daadwerkelijk ingrijpt dat aantal aanzienlijk kan terugbrengen. De European Transport Safety Council schatte destijds bij de invoering van Intelligent Speed Assistance al een afname van 30 procent in botsingen en 20 procent in verkeersdoden. Proefprojecten met actieve snelheidsbegrenzing in de Verenigde Staten laten bovendien een duidelijke daling zien in het aantal snelheidsovertredingen en harde remacties.

De discussie draait dus uiteindelijk om een afweging: hoeveel extra kosten, technische onzekerheid en verlies aan bestuurderscontrole zijn we bereid te accepteren voor een potentiële winst in verkeersveiligheid. Een definitief besluit is er nog niet, en tot 2030 kan er nog veel veranderen in hoe dit systeem eruit gaat zien, of het er überhaupt komt.

Wat dit betekent voor je volgende aankoop

Of dit systeem er nu komt of niet, de trend van steeds meer verplichte technologie en dus hogere nieuwprijzen zet door. Een goede financiering wordt daardoor alleen maar belangrijker. Via Autofinancier kun je als particulier een autolening aanvragen, waarmee je de aanschaf van je auto spreidt zonder dat je vastzit aan een leasecontract met vaste voorwaarden. Rij je zakelijk, dan is financial lease vaak de fiscaal aantrekkelijkste route om een nieuwe auto te financieren.

Wist je dat je bij AutoFinancier ook gericht kunt zoeken op specifieke opties zoals park assist, emergency braking en adaptive cruise control?

Veelgestelde vragen

Wanneer moet mijn auto verplicht automatisch afremmen bij te hard rijden?

Er is nog geen definitief besluit genomen. Het meestgenoemde jaar voor een mogelijke invoering is 2030, en dan alleen voor nieuw verkochte auto's.

Hoe betrouwbaar is de huidige ISA-technologie?

Onderzoek van Thatcham Research laat zien dat huidige ISA-systemen ongeveer 74 procent van de snelheidslimietwijzigingen correct herkennen, wat betekent dat de aangegeven limiet in bijna een kwart van de gevallen niet klopt.

Geldt de nieuwe regel ook voor auto's die ik nu al bezit?

Nee. Mocht de EU besluiten een verplicht ingrijpend systeem in te voeren, dan geldt dat alleen voor nieuw verkochte auto's, niet met terugwerkende kracht voor auto's die al op de weg rijden.