Tanken over de grens: waar houdt slim op en begint smokkel?

Een volle tank in België of Duitsland scheelt al gauw tientallen euro's. Dat is geen geheim en tanktoerisme is dan ook zo oud als de grens zelf. Maar de prijsverschillen zijn inmiddels zo groot geworden dat er een schemergebied is ontstaan waarin sommige automobilisten en bedrijven behoorlijk ver gaan. BNR onthulde onlangs dat transportbedrijven in het buitenland getankte diesel overhevelen naar vrachtwagens die in Nederland rijden. Compleet met losse tanks en, in minstens één geval, een medewerker die het overtanken als dagtaak had.

Dat is gewoon strafbaar. Maar waar ligt de grens precies? En wat mag je als particulier of als ondernemer wél doen?

Waarom het zo aantrekkelijk is geworden

De kern zit in de accijns. In 2026 betaal je in Nederland ongeveer 84 cent accijns per liter benzine, ruim 55 cent per liter diesel en zo'n 20 cent per liter lpg. Daar komt btw overheen, waardoor bij een liter Euro 95 meer dan de helft van wat je afrekent naar de schatkist gaat.

In de buurlanden ligt dat lager. Voor benzine scheelt het in Duitsland ongeveer 15 tot 20 cent per liter en in België ongeveer 20 tot 25 cent. Bij diesel is het verschil met beide landen zo'n 10 tot 15 cent. Belangenvereniging Drive stelt dat Nederlandse diesel nergens in Europa zo duur is.

Voor zakelijke rijders komt daar in België nog iets bij. Onder voorwaarden kunnen transportbedrijven daar een deel van de accijns terugvragen, goed voor ongeveer 20 cent per liter. Voor een vrachtwagen die duizend liter per week verbruikt, loopt dat verschil hard op.

En in 2027 wordt het verschil mogelijk groter

De tijdelijke accijnskorting die in 2022 werd ingevoerd, loopt volgens de huidige wetgeving af op 1 januari 2027. Gebeurt dat zonder aanpassing, dan stijgen de tarieven terug naar het oude niveau. Voor benzine gaat het om een verhoging in de orde van 13 tot 17 cent per liter, voor diesel om iets meer dan 10 cent, en dat is nog exclusief de indexaties die eerder werden overgeslagen.

Uit gelekte stukken rond Prinsjesdag blijkt dat het kabinet die afbouw over meerdere jaren wil uitsmeren, juist om een schok op 1 januari te voorkomen. Wat er precies gebeurt, wordt op Prinsjesdag duidelijk. Tot die tijd is het koffiedik kijken, maar de richting is helder: goedkoper wordt het niet.

Wat transporteurs doen, en waarom dat misgaat

De constructie is simpel. Een vrachtwagen tankt in België of Duitsland vol, komt Nederland binnen met extra tanks aan boord en hevelt die brandstof over naar collega's die niet over de grens komen. De lege wagen rijdt daarna weer terug voor een nieuwe lading.

Fiscaal gezien is dat het invoeren van accijnsgoederen voor commercieel gebruik zonder aangifte. De Douane kent de truc en voert er risicogerichte controles op uit. Wie tegen de lamp loopt, krijgt niet alleen een naheffing en een boete. Een transportbedrijf kan in het uiterste geval zijn vergunning verliezen, en dan is de hele onderneming weg voor een besparing van vijftien cent per liter.

Wat mag wel?

Volle tank over de grens: gewoon toegestaan

De brandstof in de normale tank van je auto mag je onbeperkt meenemen. Rijd je met een lege tank naar Duitsland en met een volle terug, dan doe je niets fout. Ook niet als je dat elke week doet. Dit valt onder de standaardtank van het voertuig en daar wordt in het land van aankoop accijns over betaald.

Datzelfde geldt voor een fabrieksmatig gemonteerde extra tank. Zolang het gaat om de eigen brandstofvoorziening van het voertuig en de brandstof voor eigen gebruik is, is er geen probleem.

Een jerrycan meenemen: hier wordt het grijs

Zodra brandstof buiten de tank de grens over gaat, gelden er twee verschillende sets regels die vaak door elkaar worden gehaald.

De veiligheidskant. Vervoer van brandstof valt onder de ADR-regels voor gevaarlijke stoffen. Voor particulier vervoer geldt een vrijstelling tot 240 liter, verdeeld over verpakkingen van maximaal 60 liter. In theorie mag je dus met vier volle jerrycans van 60 liter rijden. Die jerrycans moeten wel goedgekeurd zijn, herkenbaar aan een UN-keurmerk, goed afgesloten en deugdelijk vastgezet.

De fiscale kant. Dit is waar het misgaat. Veel bronnen noemen een grens van tien liter die je accijnsvrij mag meenemen. De Nederlandse Douane hanteert echter geen hard literaantal voor brandstof uit een ander EU-land, maar het criterium of het aannemelijk is dat het om eigen gebruik gaat. In de praktijk wordt één reserveblik van vijf, tien, twintig of soms dertig liter doorgaans geaccepteerd. Rijd je rond met vier volle jerrycans van zestig liter, dan is de kans groot dat een controleur concludeert dat het niet meer om reserve gaat en dat er alsnog Nederlandse accijns verschuldigd is.

Kortom: de ADR-vrijstelling van 240 liter zegt iets over veiligheid, niet over belasting. Dat je iets veilig mág vervoeren, betekent niet dat je er geen accijns over hoeft te betalen. Twijfel je over jouw situatie, kijk dan op de site van de Douane of neem contact met ze op. Regels en interpretaties veranderen, en dit artikel is geen fiscaal advies.

Doorverkopen of overtanken: altijd verboden

Hier is geen enkel grijs gebied. Zodra brandstof niet voor je eigen voertuig is maar voor iemand anders, voor een collega of voor de zaak, verandert de status. Dan is het commercieel vervoer van accijnsgoederen en moet er aangifte worden gedaan en accijns worden afgedragen. Doe je dat niet, dan is het smokkel.

Dat geldt ook voor de ondernemer die zijn bestelbus vol jerrycans laadt om zijn eigen wagenpark bij te tanken. En voor de buurman die zijn tank leegtapt voor de rest van de straat, hoe collegiaal dat ook bedoeld is.

De risico's die vaak worden onderschat

Je verzekering

Losse brandstof in een auto is een reëel brandrisico. Ontstaat er schade en blijkt dat je meer of anders vervoerde dan is toegestaan, dan kan een verzekeraar de uitkering weigeren of beperken. Dat kan bij een aanrijding, maar ook bij brand in een parkeergarage of in je eigen schuur. De besparing van veertig euro weegt dan niet op tegen een auto die niet vergoed wordt.

Veiligheid onderweg

Benzinedamp is zwaarder dan lucht en hoopt zich op in de laagste punten van een gesloten kofferbak. Een gevulde jerrycan zet in de zon flink uit. Laat brandstof daarom nooit in een warme auto staan, sluit de can goed af en zet hem stevig vast. Een omvallende jerrycan van twintig liter is bij een noodstop een projectiel.

Opslag thuis

Ook voor het bewaren van brandstof thuis gelden regels, vaak vanuit de gemeente en de brandweer. Een garage of schuur volzetten met jerrycans is geen goed idee, los van wat de wet erover zegt.

De rekensom: loont het eigenlijk?

Even zakelijk kijken. Stel dat je met één jerrycan van twintig liter naar België rijdt en per liter 22 cent bespaart. Dat is een voordeel van 4,40 euro op de jerrycan. Vul je daarnaast een tank van vijftig liter, dan komt daar elf euro bij. Samen ruim vijftien euro.

Woon je op tien kilometer van de grens, dan is dat een prima deal. Woon je in Utrecht en rijd je honderdvijftig kilometer heen en terug, dan verbruik je zelf al ruim tien liter en ben je twee uur kwijt. Dan is er geen voordeel meer, alleen een dagje weg met een brandbaar blik in de kofferbak.

Het echte voordeel van tanktoerisme zit dus in de volle tank, niet in de jerrycan, en alleen als je toch al in de buurt van de grens bent. Voor wie iedere week de grens over moet voor werk, is het een serieuze besparing. Voor de rest is het vooral gedoe.

Structureel goedkoper rijden: de andere route

Wie echt iets aan zijn brandstofrekening wil doen, komt vroeg of laat uit bij de auto zelf. Een paar richtingen die meer opleveren dan een kofferbak vol jerrycans:

• Verbruik. Het verschil tussen een auto van 1 op 12 en een auto van 1 op 18 is bij twintigduizend kilometer per jaar al snel meer dan duizend euro. Dat is een structureel voordeel, elk jaar opnieuw.
• Hybride als tussenstap. Voor wie veel korte ritten en stadskilometers maakt, levert een hybride in de praktijk het meeste op. Bij lange snelwegritten is het verschil kleiner.
• Elektrisch. Laden aan huis kost een fractie van tanken. Inmiddels bestaat er een stevige occasionmarkt met elektrische auto's in het compacte segment. Kijk gerust wat er beschikbaar is in het elektrische aanbod.
• Zakelijk: let op 2027. Naast de accijnsdiscussie krijgen werkgevers per 1 januari 2027 te maken met de pseudo-eindheffing op het privégebruik van een fossiele auto van de zaak. Voor volledig elektrische auto's geldt die niet. Wie nu een zakelijke auto uitzoekt, rekent verstandig ook dat mee.

Wel eerlijk blijven: overstappen op een zuinigere auto kost geld, en of dat uit kan hangt af van je jaarkilometrage en hoe lang je de auto houdt. Reken het door voordat je iets besluit.

Overstappen zonder je spaargeld leeg te trekken

Rijd je privé, dan kun je met een autolening de auto direct kopen en in termijnen betalen. Je bent meteen eigenaar en bepaalt zelf hoeveel kilometers je rijdt en waar je onderhoud laat doen. Bekijk wat je maandlast wordt via het aanvraagformulier.

Rijd je zakelijk of als ondernemer, dan is financial lease vaak de logische vorm. De auto staat op je eigen balans, waardoor je profiteert van afschrijving en van de restwaarde.

Nog aan het oriënteren? Blader dan door het complete aanbod van onze aangesloten autobedrijven en filter op merk, brandstof of maandbedrag. Zuinige merken als Toyota, Kia en Renault zijn er ruim vertegenwoordigd.

Veelgestelde vragen

Mag ik in België of Duitsland tanken en de brandstof meenemen naar Nederland?

De brandstof in de gewone tank van je auto mag je altijd meenemen, ook als je dat wekelijks doet. Voor losse brandstof in jerrycans ligt het anders. Dat wordt door de Douane beoordeeld op de vraag of het aannemelijk voor eigen gebruik is.

Hoeveel liter mag ik meenemen in een jerrycan?

Voor de veiligheid geldt de ADR-vrijstelling van maximaal 240 liter voor particulieren, in verpakkingen van hoogstens 60 liter. Fiscaal is het beeld anders: bij meer dan één reserveblik kan de Douane concluderen dat het niet meer om eigen gebruik gaat en Nederlandse accijns naheffen. Veel bronnen noemen tien liter als praktische grens. Zekerheid krijg je alleen bij de Douane zelf.

Wanneer is het smokkel?

Zodra de brandstof niet voor je eigen voertuig bestemd is. Doorverkopen, overtanken naar een andere auto of het bevoorraden van een wagenpark valt onder commercieel vervoer van accijnsgoederen. Zonder aangifte en afdracht is dat strafbaar.

Wat riskeer ik als ik toch te veel meeneem?

Een naheffing van de accijns en mogelijk een boete. Bij bedrijfsmatig gebruik kan de brandstof in beslag worden genomen en kan een transportbedrijf zijn vergunning verliezen. Daarnaast kan je verzekeraar bij schade of brand terughoudend zijn als blijkt dat je onveilig of ongeoorloofd brandstof vervoerde.

Wordt brandstof in 2027 duurder?

Volgens de huidige wetgeving loopt de tijdelijke accijnskorting op 1 januari 2027 af, wat neerkomt op een stijging in de orde van 13 tot 17 cent per liter benzine. Uit gelekte stukken blijkt dat het kabinet die afbouw wil spreiden. Op Prinsjesdag wordt duidelijk wat er werkelijk gebeurt.

Bronnen: berichtgeving van BNR en Autoblog over accijnsontwijking in het wegtransport, informatie van de Douane en de Belastingdienst over accijns en invoer, en de ADR-regelgeving voor het vervoer van gevaarlijke stoffen. Dit artikel is algemene informatie en geen fiscaal of juridisch advies.